POMOCE DYDAKTYCZNE
lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
k.
skrót wyrazu ‘koło’ w zn. w pobliżu, pisany z kropką, czytany jako cały wyraz, np. Puszczykowo k. Poznania (nie: Puszczykowo *k/ Poznania).
kablówka
rzecz. ż., D.lp. kablówki, C.Ms.lp. kablówce, M.lm. kablówki, D.lm. kablówek; pot. ‘telewizja kablowa’, np. Na osiedlu zakładano dzisiaj nową kablówkę.
kac
rzecz. m.nieżyw., zwykle blm., D.B.lp. kaca, C.lp. kacowi, Ms.lp. kacu, M.B.lm. kace, D.lm. kaców.
kaczeniec
rzecz. m.nieżyw., D.B.lp. kaczeńca, C.lp. kaczeńcowi, Ms.lp. kaczeńcu, M.B.lm. kaczeńce, D.lm. kaczeńców (nie: *kaczeńcy), np. Na podmokłej łące rosło mnóstwo kaczeńców.
kadm.
skrót wyrazu kontradmirał (zob.), pisany z kropką, stawiany przed nazwiskiem lub imieniem i nazwiskiem, czytany jako cały odmieniany wyraz, np. W Akademii Marynarki Wojennej odbyło się spotkanie z kadm. [czyt. kontradmirałem] Janem Nowakiem.
kadr
rzecz. m.nieżyw., D.lp. kadru, C.lp. kadrowi, Ms.lp. kadrze, M.B.lm. kadry, D.lm. kadrów; ‘klatka taśmy filmowej, zdjęcie zarejestrowane na tej klatce’.
kadra
rzecz. ż., D.lp. kadry, C.Ms.lp. kadrze, M.lm. kadry, D.lm. kadr; 1. ‘zespół pracowników jakiejś instytucji’, np. O sprawach produkcji musi zadecydować kadra kierownicza; 2. ‘oficerowie, chorążowie i podoficerowie zawodowi’, np. Cała kadra oficerska poszła na odprawę; 3. ‘najlepsi zawodnicy danej dyscypliny sportu’, np. Nowy trener powołał do kadry najbardziej sprawdzonych zawodników.
kadry
rzecz. niem.os., blp., D. kadr; ‘dział personalny w zakładzie pracy’, np. W sprawie urlopu zdrowotnego musi pani iść do kadr.
kadź
rzecz. ż., D.C.Ms.lp. oraz D.lm. kadzi, M.lm. kadzie; ‘zbiornik na ciecz używany do różnych procesów technologicznych’, np. W kadzi mieszano różne substancje.
kafel
rzecz. m.nieżyw., D.lp. kafla, C.lp. kaflowi, Ms.lp. kaflu, M.B.lm. kafle, D.lm. kafli, np. Na podłogę do przedpokoju kupiłam duże kafle.
kafelek
rzecz. m.nieżyw., D.lp. kafelka, C.lp. kafelkowi, Ms.lp. kafelku, M.B.lm. kafelki, D.lm. kafelków (nie: *kafelek), np. Do łazienki musimy dokupić kafelków.
kaganiec
rzecz. m.nieżyw., D.lp. kagańca, Ms.lp. kagańcu, M.B.lm. kagańce, D.lm. kagańców.
kajakarz
rzecz. m.os., D.B.lp. kajakarza, Ms.lp. kajakarzu, M.lm. kajakarze, D.lm. kajakarzy.
kajdanki
rzecz. niem.os., blp., D. kajdanek, np. Szefa mafii wyprowadzono w kajdankach.
kajdany
rzecz. niem.os., blp., D. kajdan, np. Ludzie z satysfakcją patrzyli, jak kolejną grupę bandziorów wyprowadzano w kajdanach.
kakadu
rzecz. ż., nieodm.; ‘gatunek papugi’, np. Marek na swoje urodziny dostał kakadu.
kakao
rzecz. n., nieodm., np. Poczęstowała nas kakao. Nie lubię kożuchów na kakao.
kaleka
1. rzecz. ż.; M.lp. ta kaleka, D.lp. kaleki, C.Ms.lp. kalece, M.B.lm. kaleki, D.lm. kalek; ‘kobieta ułomna, dotknięta kalectwem’; także w odniesieniu do mężczyzny z silnym zabarwieniem ekspr., np. Widziałeś, jaka z niego kaleka?; 2. rzecz. m.os. w lp. odm. jak rzecz. ż., w lm. jak m., M.lm. ci kalecy, D.B.lm. kaleków; ‘mężczyzna ułomny, dotknięty kalectwem’, np. Do przychodni przyszło dwóch kaleków.
kaleki
przym., M.lm. r. m.os. kalecy, st. wyż. bardziej kaleki, np. Nowakom urodziło się kalekie dziecko.
kalendarium
rzecz. n., w lp. nieodm., M.lm. kalendaria, D.lm. kalendariów; ‘chronologiczny zapis dat ważnych wydarzeń’, np. W każdym numerze naszego „Dialogu Akademickiego” umieszczamy kalendarium.
kalendarz
rzecz. m.nieżyw., D.lp. kalendarza, C.lp. kalendarzowi, Ms.lp. kalendarzu, M.B.lm. kalendarze, D.lm. kalendarzy, np. Zbliża się koniec roku, trzeba kupić nowe kalendarze.
kalesony
rzecz., blp., D. kalesonów (nie: *kaleson), np. Teraz młodzi mężczyźni nawet w największe mrozy nie noszą kalesonów.
kalka
rzecz. ż., D.lp. kalki, Ms.lp. kalce, M.lm. kalki, D.lm. kalk (nie: *kalek), np. W dobie komputerów nikt nie pisze przez kalkę.
kalkulator
rzecz. m.nieżyw., D.lp. kalkulatora, C.lp. kalkulatorowi, Ms.lp. kalkulatorze, M.B.lm. kalkulatory, D.lm. kalkulatorów, np. Muszę to dokładnie przeliczyć na kalkulatorze.
kalkulować
czas. niedok., kalkuluję, kalkuluje, kalkulują, kalkulował, kalkulowali, kalkuluj, kalkulujcie; 1. ‘obliczać, szacować’, np. Zarząd kalkulował, jak zwiększyć zyski zakładu; 2. ‘przemyśliwać, zastanawiać się nad jakimś działaniem, które ma szansę powodzenia’, np. Kalkulowali, że jak wyjadą za granicę, to zarobią na mieszkanie.
Od 1 września 2009 roku przepisy oświatowe nakładają na nauczycieli obowiązek realizowania dodatkowej godziny w ramach pensum nauczycielskiego. Grudniowy temat miesiąca pomoże odpowiedzieć na pytanie, jak przeprowadzić dodatkową godzinę i w jakim wymiarze?







