Wpisz szukane hasło:  

lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
g
skrót wyrazu gram (zob.), pisany bez kropki, stawiany po wymienianej liczbie, czytane jako cały, odmieniany wyraz, np. 25 g [czyt. dwadzieścia pięć gramów], 2 g [czyt. dwa gramy].

g. a. godz.
(nie: *godź.), skróty wyrazu godzina (zob.), pisany z kropką, czytany jako cały, odmieniany wyraz, stawiany przed wymienianą liczbą, kiedy określa się czas odbywania się czegoś, lub po liczbie, kiedy określa się liczbę godzin, podczas których coś się dzieje, coś się odbywa, np. Koncert rozpocznie się o godz. a. g. [czyt. godzinie] 1700. Zajęcia trwały od godz. a. g. 12 do 16. Spektakl trwał 2 godz. a. g. [czyt. godziny].

gabinet
rzecz. m.nieżyw., D.lp. gabinetu, C.lp. gabinetowi, Ms.lp. gabinecie, M.B.lm. gabinety, D.lm. gabinetów; 1. ‘pokój do pracy wysokiego urzędnika, ministra, naukowca’, np. Minister przyjął nas w swoim gabinecie; 2. ‘pomieszczenie do wykonywania zabiegów medycznych lub kosmetycznych’, np. Zapisałam się do gabinetu odnowy biologicznej; 3. ‘sala z eksponatami’; 4. ‘rząd’, np. Premier na jutro na ósmą rano wezwał cały swój Gabinet.

gadżet
[wym. gadżet, nie: *gad-żet, nie: *gadżżet], rzecz. m.nieżyw., D.lp. gadżetu, Ms.lp. gadżecie, M.B.lm. gadżety, D.lm. gadżetów; ‘niewielki przedmiot, drobiazg, służący nieraz do celów promocyjnych lub reklamowych’, np. W supermarkecie rozdawali dzisiaj różne gadżety.

gafa
rzecz. ż., D.lp. gafy, C.Ms.lp. gafie, M.lm. gafy, D.lm. gaf; np. Uważaj, popełniasz wiele gaf!

gag
(nie: *geg), rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. gagu, M.B.lm. gagi, D.lm. gagów, np. Oglądaliśmy komedię, w której było za dużo gagów.

gaj
rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. gaju, M.B.lm. gaje, D.lm. gajów (nie: *gai), np. W zielonym gaju ptaszki śpiewają (piosenka).

galanteria
rzecz. ż., D.C.Ms.lp. galanterii; 1. ‘drobne ozdoby służące jako dodatki do ubrania’, np. Co właściwie kupuje się w sklepie z galanterią? 2. ‘różne dobne wyroby ozdobne i użytkowe’, np. Galanteria skórzana; galanteria samochodowa. Uwaga: błędnie w zn. ‘drobne artykuły spożywcze’, np. *galanteria czekoladowa, popr.: cukierki czekoladowe, drobne wyroby czekoladowe.

galimatias
rzecz. m.nieżyw., blm., D. galimatiasu, Ms. galimatiasie; ‘bałagan, zamieszanie, zamęt’, np. Ciekawa jestem, jak wybrniesz z tego galimatiasu.

galop
rzecz. m.nieżyw., blm., D. galopu, Ms. galopie; ‘szybki bieg zwierzęcia, też człowieka’, np. Nie mógł zatrzymać konia w galopie.

gałąź
(nie: *gałęź), rzecz. ż., D.C.Ms.lp. oraz D.lm. gałęzi, M.lm. gałęzie, N.lm. gałęziami, rzad. gałęźmi.

gama
rzecz. ż., 1. D.lp. gamy, C.Ms.lp. gamie, M.lm. gamy, D.lm. gam; ‘termin muz.’, np. Codziennie musiała ćwiczyć gamy; 2. blm., D. gamy, C.Ms. gamie; ‘zestaw, wybór czegoś’, np. Zaświeciło słońce i oczom wędrowców ukazała się cała gama kolorów. Uwaga: w zn; 2. nadużywany, np. Oferujemy w sprzedaży bogatą gamę, lepiej: duży wybór, kostiumów kąpielowych. W utworach Chopina muzycy mogą się popisać całą gamą, lepiej: umiejętnościami muzycznymi, swych walorów umiejętności.

gamoń
rzecz. m.os., D.B.lp. gamonia, Ms.lp. gamoniu, M.lm. te gamonie, rzad. ci gamonie, D.lm. gamoni a. gamoniów, B.lm. te gamonie a. tych gamoni, rzad. gamoniów, np. Te gamonie, rzad. ci gamonie, zawsze coś zepsują.

gang
rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. gangu, C.lp. gangowi, M.B.lm. gangi, D.lm. gangów, np. Na osiedlu dwa gangi wyrostków od miesiąca walczą ze sobą.

gangster
rzecz. m.os., D.B.lp. gangstera, C.lp. gangsterowi, Ms.lp. gangsterze, M.lm. gangsterzy, D.B.lm. gangsterów, np. Ich ludzie niczym nie różnią się od gangsterów.

gap
rzecz. m.os., D.B.lp. gapia, Ms.lp. gapiu, M.lm. gapie, D.B.lm. gapiów, np. Na miejscu wypadku zgromadziło się wielu gapiów.

gapa
1. rzecz. ż., M.lp. ta gapa, D.lp. gapy, Ms.lp. gapie, M.B.lm. gapy, D.lm. gap; pot. iron. ‘kobieta nierozgarnięta, nieuważna’; także w odniesieniu mężczyzny, z silnym zabarwieniem ekspr., np. Widziałeś, jaka z niej gapa? Widziałeś, jaka z niego gapa? 2. rzecz. m.os. odm. jak rzecz. ż., M.lp. ten gapa, D.B.lp. gapy, M.lm. te gapy, D.B.lm. gapów; ‘mężczyzna nierozgarnięty, nieuważny’, np. Widziałeś, jaki z niego gapa?

gapowe
rzecz. n., odm. jak przym., blm., D. gapowego, C. gapowemu, C.Ms. gapowym; ‘strata poniesiona wskutek błędu popełnionego z nieuwagi, braku doświadczenia’, np. Zaufałam mu, a teraz płacę gapowe.

garaż
rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. garażu, C.lp. garażowi, M.B.lm. garaże, D.lm. garaży, rzad. garażów.

garb
rzecz. m.nieżyw., D.lp. garbu, rzad. garba, Ms.lp. garbie, M.B.lm. garby, D.lm. garbów.

garbarnia
rzecz. ż., D.C.Ms.lp. garbarni, M.lm. garbarnie, D.lm. garbarni, rzad. garbarń.

garderoba
rzecz. ż.; 1. blm., D. garderoby; ‘ubiór, odzież’, np. Schowałam do szafy w przedpokoju całą zimową garderobę; 2. w lp. i w lm.; ‘pomieszczenie na odzież’, np. Zajrzyj do garderoby, tam na pewno znajdziesz tę kurtkę.

gardło
rzecz. n., D.lp. gardła, Ms.lp. gardle, M.B.lm. gardła. D.lm. gardeł; 1. ‘część ciała’, np. Maciejowi utknęła w gardle ość ryby; 2. ‘wąskie przejście, wylot czegoś’, np. W tym miejscu widać gardło zatoki. Uwaga: w tym zn. nadużywany, np. przen. Wąskie gardło ‘to, co powoduje opóźnienie jakichś przedsięwzięć’.

gardziel
ta gardziel (nie: * ten gardziel), rzecz. ż., D.C.Ms.lp. oraz D.lm. gardzieli, M.lm. gardziele; 1. ‘gardło zwierząt; także żart. w odniesieniu do gardła ludziego’, np. Lew skoczył bawołowi do gardzieli; 2. ‘wąskie ujście, wylot czegoś’, np. Przez gardziel krateru wydobywały się kłęby dymu.

garmaż
rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. garmażu, C.lp. garmażowi, M.B.lm. garmaże, D.lm. garmaży; środ. ‘wyroby garmażeryjne; sklep, stoisko z takimi wyrobami’, np. Idź, zobacz, co jest na garmażu!; lepiej: wyroby garmażeryjne; stoisko garmażeryjne.