Wpisz szukane hasło:  

lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
C
1. zob. kulomb, 2. cyfra rzymska = 100.

c
zob. cetnar.

cacko
rzecz. n., D.lp. cacka, C.Ms.lp. cacku, M.B.lm. cacka, D.lm. cacek; 1. ‘artystycznie wykonany przedmiot’, np. Jakie ty masz piękne cacka na kredensie; 2. ‘o kimś, o czymś delikatnym, wypielęgnowanym’, np. Była jak jakieś cacko - delikatna i krucha; 3. ‘ozdoba na choinkę’, np. Zdejmij z szafy te cacka, będziemy ubierać choinkę.

cadyk
rzecz. m.os., D.B.lp. cadyka, C.lp. cadykowi, M.lm. cadykowie, D.B.lm. cadyków; ‘przywódca religijny chasydów’.

café
[wym. kafe], rzecz. n., nieodm.; ‘kawiarnia’. Uwaga: wyraz w tej formie używany jedynie w nazwach kawiarń, np. Café Honoratka.

cafeteria
[wym. kafe-terja], rzecz. ż., D.C.Ms.lp i D.lm. cafeterii, M.lm. cafeterie; ‘bar śniadaniowy; niewielka restauracja’.

cal
rzecz. m.nieżyw., D.lp. cala, C.lp. calowi, M.B.lm. cale, D.lm. cali (nie: *calów); ‘jednostka długości’.

cal
zob. kaloria.

całodzienny
przym., M.lm. r. m.os. całodzienni, nie stopniuje się; ‘trwający, funkcjonujący cały dzień’, np. W pensjonacie mieliśmy zapewnione całodzienne wyżywienie.

całokształt
rzecz. m.nieżyw., blm., D. całokształtu, C. całokształtowi, Ms. całokształcie; ‘układ rozpatrywany jako całość; ogół, wszystko’. Uwaga: wyraz nadużywany: Wszystko to wpłynęło na całokształt jego twórczości, lepiej: na całą jego twórczość.

całościowy
przym., nie stopniuje się; ‘obejmujący, zawierający całość, stanowiący syntezę pewnych elementów’, np. Można powiedzieć, że to jest całościowe opracowanie tego zagadnienia. Uwaga: nadużywany np. w połączeniach: całościowa wizja świata, całościowe spojrzenie na problem, lepiej: ogólna wizja świata, ogólne spojrzenie na problem.

całość
rzecz. ż., D.C.Ms.lp. i M.lm. całości, np. Obie części dramatu stanowią całość. Malinowski musiał w całości spłacić zaciągnięty kredyt.

camembert a. kamamber
[wym. kamaber a. kamamber], rzecz. m.nieżyw., D.lp. camembertu a. kamamberu, Ms.lp. camembercie a. kamamberze; ‘miękki ser pleśniowy’, np. Jako przystawkę podano camembert.

camping a. kemping
[wym. kempi1k, rzad. kepmink, nie: *kampi1k], rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. campingu a. kempingu, C.lp. campingowi a. kempingowi, M.B.lm. campingi a. kempingi, D.lm. campingów a. kempingów; ‘ogrodzony teren, na którym turyści mogą mieszkać w namiotach lub przyczepach campingowych’.

campus a. kampus
[wym. kampus], rzecz. m.nieżyw., D.lp. campusu a. kampusu, Ms.lp. campusie a. kampusie, M.B.lm. campusy a. kampusy, D.lm. campusów a. kampusów; ‘teren szkoły wyższej z zabudowaniami’. Uwaga: wyraz zapożyczony z ang., coraz częściej jest odnoszony do terenów polskich uczelni wyższych, np. Tępione, niszczone przez władze uczelni francuskich biuletyny konserwatywne rozkwitają na campusach.

canoe a. kanoe
[wym. kanu], rzecz. n., nieodm.; ‘rodzaj łodzi indiańskiej lub eskimoskiej; określenie używane także w sporcie’.

cappuccino
[wym. kapuczino], rzecz. n., nieodm.; ‘czarna kawa z dodatkiem zmiksowanego mleka’, np. Poprosił o dwie filiżanki cappuccino.

capstrzyk
[wym. capstszyk, pot. capsczszyk], rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. capstrzyku, N.lp. capstrzykiem, M.B.lm. capstrzyki, D.lm. capstrzyków; 1. ‘sygnał, wykonywany najczęściej na trąbce, oznaczający koniec zajęć w wojsku lub na obozie’; 2. ‘przemarsz wojska lub innej organizacji ulicami miasta w przeddzień jakiejś uroczystości’, np. Tłumy zbierają się od rana na capstrzyk.

car
rzecz. m.os., D.B.lp. cara, C.lp. carowi, Ms.lp. carze, M.lm. carowie, D.B.lm. carów, np. Przez wiele dziesiątków lat carowie rosyjscy byli władcami Polski.

Caritas
[wym. karitas], rzecz. m.nieżyw., D.lp. Caritasu, C.lp. Caritasowi, Ms.lp. Caritasie. Wyraz zapoż. z łac., gdzie znaczy ‘miłosierdzie, miłość’ i jest nieodm. Uwaga: w słownikach poprawnościowych jest traktowany jako rzecz. r. m. Od lat 90. XX w. obok konstrukcji: Polski Caritas wysłał pomoc do krajów dotkniętych powodzią, pojawiają się połączenia: Caritas Polska. Diecezjalna Caritas zorganizowała kolonie dla dzieci z najuboższych rodzin, które wskazują na żeńskie zn. tego rzeczownika. J. Miodek postuluje, aby „uznać za dopuszczalne oba sposoby fleksyjnego traktowania tego słowa”.

carte blanche
[wym. kart blasz a. kart blansz], rzecz. ż., nieodm.; wyr. z franc. (dosł. ‘biała karta’) ‘nieograniczone pełnomocnictwo udzielone komuś lub otrzymane od kogoś; swoboda działania’, np. Otrzymałam od szefa carte blanche na prowadzenie spraw roszczeniowych firmy.

cartrige
[wym. kartridż], rzecz. m., D.lp. cartrige’a, C.lp. cartrige’owi, N.lp. cartrige’em, Ms.lp. cartrige’u, M.B.lp. cartrige’e, D.lm. cartrige’ów; ‘element wymienny w drukarce’.

casanova
rzecz. m.os. odm. jak rzecz. ż., D.B.lp. casanovy, C.Ms.lp. casanovie, C.lp. casanovę; ‘uwodziciel’. Wyraz pochodzi od nazwiska Casanovy, Wenecjanina mającego opinię uwodziciela, hazardzisty i awanturnika, np. Łukasza wszyscy uważają za casanovę.

casco
[wym. kasko], rzecz. n., nieodm.; ‘rodzaj ubezpieczenia różnych środków transportu’.

casting
[wym. kasti1k], rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. castingu, N.lp. castingiem, M.B.lm. castingi, D.lm. castingów; ‘zorganizowane spotkania, na których dokonuje się wyboru aktora do roli w filmie lub modelki’, np. Niektóre matki wożą swoje dzieci od castingu do castingu.