Wpisz szukane hasło:  

lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
ściąć
[wym. ściońc, nie: *scionć], czas. dok. (niedok. - ścinać), zetnę, zetnie, zetną, ściąłem (nie: *ścięłem) [wym. ściołem], ściął [wym. ścioł], ścięła [wym. ścieła], ścięliśmy, zetnij, ścięty, ściąwszy, np. Następnym razem zetnę włosy na krótko. Mróz ściął rzekę. Siatkarka ostro ścięła piłkę.

ścichapęk
[wym. ścichapęk a. ścichapęk, nie: *scichapęk], (nie: *ścichapękł), rzecz. m.os., D.B.lp. ścichapęka, Ms.lp. ścichapęku, M.lm. ścichapęki, D.lm. ścichapęków, B.lm. ścichapęków a. ścichapęki; pot. żart. ‘ktoś z pozoru spokojny i cichy, kto nagle zaczyna robić, mówić coś zaskakującego’, np. No proszę, jaki z niego ścichapęk!

ściec
[wym. ściec, nie: *sciec], czas. dok. (niedok. - ściekać), tylko w 3.os., ścieknie, rzad. ściecze, ściekł a. ścieknął [wym. ścieknoł], ściekła (nie: *ścieknęła); np. Czekałem, aż woda ścieknie, rzad. ściecze z wanny. Zob. ścieknąć.

ścieknąć
[wym. ścieknońć, nie: *scieknońć], czas. dok. (niedok. - ściekać), tylko w 3.os., ścieknie, ściekł a. ścieknął [wym. ścieknoł], ściekła (nie: *ścieknęła); np. Czekał, aż ostatnie krople soku ściekły z butelki. Zob. ściec.

ścielić
[wym. ścielić, nie: *scielić], czas. niedok., ścielę, ścielesz (nie: *ścielisz), ściele (nie: *ścieli), ścielił, ścieliła, ścielili, ściel, ścielcie, ścielony, ścieląc, reg. ‘słać’, np. Codziennie rano ścielę łóżko. Zob. słać I.

ścisło
[wym. ścisło, nie: *scisło], przysł. Zob. ściśle w znacz. 1.

ściśle
[wym. ściśle, nie: *sciśle], przysł. od przym. ścisły, st. wyż. ściślej; 1. a. ścisło; ‘ciasno, gęsto’, np. Siedzieliśmy ściśle obok siebie; 2. ‘bezpośrednio, nierozerwalnie’, np. Części są ściśle połączone, nie można ich rozdzielić; 3. ‘dokładnie, precyzyjnie, skrupulatnie’, np. Należy ściśle wypełniać zalecenia lekarza.

ślamazara
1. rzecz. ż. (ta ślamazara), D.Ms.lp. ślamazary, B.lp. ślamazarę, M.B.lm. ślamazary, D.lm. ślamazar; pot. lekcew. ‘kobieta powolna, niemrawa, niezdarna’, np. Straszna z niej ślamazara! W naszej klasie były trzy ślamazary. Uwaga: wyraz używany również w odniesieniu do mężczyzn z silniejszym zabarwieniem ekspr., np. Straszna z niego ślamazara! 2. rzecz. m.os. (ten ślamazara), w lp. odm. jak rzecz. ż., M.lm. ślamazary, D.B.lm. ślamazarów; pot. lekcew. ‘mężczyzna powolny, niemrawy, niezdarny’, np. Straszny z niego ślamazara! W naszej klasie było trzech ślamazarów.

śledztwo
rzecz. n., D.lp. śledztwa, C.Ms.lp. śledztwie, M.B.lm. śledztwa, D.lm. śledztw, np. Policja wszczęła śledztwo w sprawie korupcji na uczelni (nie: *w sprawie o korupcję).

śledź
1. rzecz. m.żyw., D.B.lp. śledzia, C.lp. śledziowi, Ms.lp. śledziu, M.B.lm. śledzie, D.lm. śledzi (nie: *śledziów); ‘gatunek ryby’, np. Mam ochotę na śledzia w śmietanie. Uwaga: środowiskowo lp. używana w znacz. zbiorowym, w języku ogólnym - niepopr., np. nie: *sprzedaż śledzia, ale: sprzedaż śledzi; 2. rzecz. m.nieżyw., D.lp. śledzia, C.lp. śledziowi, B.lp. śledź, pot. śledzia, Ms.lp. śledziu, M.B.lm. śledzie, D.lm. śledzi (nie: *śledziów); ‘metalowy klin służący do rozstawiania namiotu’, np. Podaj mi ten śledź, pot. tego śledzia!

ślepiec
rzecz. m.os., D.B.lp. ślepca, C.lp. ślepcowi, Ms.lp. ślepcu, W.lp. ślepcu, rzad. ślepcze, M.lm. ślepcy, D.B.lm. ślepców.

ślepnąć
czas. niedok. (dok. - oślepnąć), ślepnę, ślepnie, ślepną, ślepłem, rzad. ślepnąłem (nie: *ślepnęłem) [wym. ślepnołem], ślepł, rzad. ślepnął [wym. ślepnoł], ślepła (nie: *ślepnęła), ślepliśmy (nie: *ślepnęliśmy); pot. ‘tracić wzrok’, np. Z roku na rok ślepnę coraz bardziej.

ślepy
przym., M.lm. r. m.os. ślepi; 1. ‘pozbawiony wzroku’, np. ślepe kocięta, ślepy człowiek (w odniesieniu do ludzi grzeczniej: niewidomy), ślepi od światła; 2. pot. ‘taki, który czegoś nie widzi, nie zauważa’, np. kobieta ślepa z miłości, człowiek ślepy na poczynania polityków.

śliski
(nie: *ślizgi), przym., st. wyż. bardziej śliski, np. śliski lód, śliska posadzka.

ślubować
czas. niedok.; książk. ‘uroczyście przyrzekać’, np. Marek ślubował, że nie będzie pił. Anna ślubowała mu wieczną miłość. Uwaga: wyraz błędnie używany w znacz. ‘brać ślub’, np. niepopr. *Moi rodzice ślubowali dwadzieścia lat temu. - popr. Moi rodzice wzięli ślub a. pobrali się dwadzieścia lat temu.

śmiać się
czas. niedok., śmieję się, śmieje się, śmieją się, śmiałem się, śmiał się, śmialiśmy się, reg. śmieliśmy się, śmiali się, reg. śmieli się, śmiej się, np. Oglądając komedię, śmialiśmy się, reg. śmieliśmy się głośno.

śmiało
przysł. od przym. śmiały; 1. st. wyż. śmielej (nie: *bardziej śmiało); ‘odważnie, bez obawy’, np. Śmiało weszliśmy do środka; 2. nie stopniuje się; ‘z pewnością, bez wątpliwości’, np. W tym pokoju śmiało zmieści się dwadzieścia osób.

śmiały
przym., M.lm. r. m.os. śmiali (nie: *śmieli), st. wyż. śmielszy a. bardziej śmiały, np. śmiały krok, śmiały gest, śmiały chłopiec, kobieta śmiała wobec mężczyzn, osoba śmiała w zachowaniu.

śmichy
chichy - rzecz. niem.os., blp., D. śmichów-chichów; pot. ‘śmianie się z byle czego, głupie żarty’, np. Robiliśmy sobie z niego śmichy-chichy.

śmiech
rzecz. m.nieżyw., D.Ms.lp. śmiechu, M.B.lm. śmiechy, D.lm. śmiechów.

śmieć
I. rzecz. m.nieżyw., zwykle w lm., D.lp. śmiecia, Ms.lp. śmieciu, M.B.lm. śmieci a. śmiecie, D.lm. śmieci, 1. ‘odpadek, niepotrzebna resztka’, np. W kącie stał kosz na śmiecie a. na śmieci; 2. pogard. ‘byle co, coś bezwartościowego, rzad. byle kto’, np. Na takie śmieci szkoda pieniędzy. II. czas. niedok., śmiem (nie: *śmię), śmie, śmieją a. śmią, śmiałem, śmiał, śmiała, śmieli, śmiały, śmiej, śmiejąc a. śmiąc; książk. ‘odważyć się coś zrobić’, np. Nie śmiem prosić cię o pomoc.

śmigus
dyngus - (nie: *śmingus-dyngus); rzecz. m.nieżyw. (odm. się oba człony), D.lp. śmigusa-dyngusa a. śmigusu-dyngusu; ‘zwyczaj polewania wodą lub bicia rózgami w poniedziałek wielkanocny; poniedziałek wielkanocny’, np. Nie mogliśmy się doczekać śmigusa-dyngusa a. śmigusu-dyngusu i zaczęliśmy polewać się już w niedzielę.

śp.
skrót wyrażenia ‘świętej pamięci’, pisany z kropką, stawiany zwykle przed nazwiskiem lub przed imieniem i nazwiskiem osoby zmarłej, czytany jako całe wyrażenie.

śpiesznie a. spiesznie
[wym. spiesznie, pot. śpiesznie], przysł. od przym. śpieszny a. spieszny, st. wyż. śpieszniej a. spieszniej (nie: *bardziej śpiesznie, nie: *bardziej spiesznie); ‘szybko, w pośpiechu’, np. Śpiesznie a. spiesznie pakowała walizkę, bo na dole czekała już na nią taksówka.

śpieszno a. spieszno
[wym. spieszno, pot. śpieszno], przysł., tylko w pot. śpieszno a. spieszno komuś (np. do kogoś/ czegoś a. + bezokolicznik) - ‘ktoś się spieszy do kogoś/ czegoś; ktoś ma ochotę coś zrobić’, np. Śpieszno a. spieszno mu było do domu. Śpieszno a. spieszno mu było ożenić się.