Wpisz szukane hasło:  

lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
łabędź
(nie: *łabądź), rzecz. m.żyw., D.B.lp. łabędzia, C.lp. łabędziowi, Ms.lp. łabędziu, M.lm. łabędzie, D.B.lm. łabędzi, np. Po stawie majestatycznie płynęła para łabędzi krzykliwych.

łagier
rzecz. m.nieżyw., D.lp. łagru, C.lp. łagrowi, Ms.lp. łagrze, M.B.lm. łagry, D.lm. łagrów; ‘obóz pracy przymusowej w Związku Radzieckim’, np. Straszne życie w łagrach sowieckich opisał Gustaw Herling-Grudziński w „Innym świecie”.

łajdak
rzecz. m.os., D.B.lp. łajdaka, C.lp. łajdakowi, Ms.lp. łajdaku, M.lm. ci łajdacy a. ekspr. te łajdaki, D.B.lm. łajdaków.

łaknąć
czas. niedok., łaknę, łaknie, łakną, łaknąłem [wym. łaknołem] (nie: *łaknęłem, nie: *łakłem), łaknął [wym. łaknoł], łaknęła [wym. łakneła], łaknęliśmy [wym. łakneliśmy] (nie: *łakliśmy), łaknęli [wym. łakneli], łaknij, łaknijcie; ‘bardzo czegoś pragnąć’.

łakocie
rzecz. niem.os., blp., D. łakoci, C. łakociom; ‘smakołyki, słodycze’, np. Nie objadaj się tymi łakociami, to nie jest zdrowe!

łakomy
przym., M.lm. r. m.os. łakomi, st. wyż. bardziej łakomy; 1. ‘lubiący dużo zjeść’, np. Moja koleżanka Jagódka jest bardzo łakoma; 2. ‘chciwy, zachłanny’.

łam
rzecz. m.nieżyw., D.lp. łamu, Ms.lp. łamie, M.lm. łamy, D.lm. łamów (nie: *łam), np. Po czwarte, ich zadaniem jest potępienie wszelkich poglądów nie pasujących do tych łamów.

łamać
czas. niedok., łamię, (nie: *łamę), łamie, łamią (nie: *łamą), łamał, łamaliśmy, łamali, łam, łamcie, łammy; ‘naciskaniem, uderzaniem powodować, że coś pęka, rozpada się na części; kruszyć, rozbijać’, np. Kowalski łamał stare meble i wrzucał je do pieca. Lodołamacze łamały gruby lód na rzece; 2. ‘pokonywać, przezwyciężać, zwalczać coś’, np. Lęk o losy najbliższych łamał wiele ludzkich sumień; 3. ‘nie stosować się do czegoś’, np. Myślę, że swoim postępowaniem łamiesz wszelkie nakazy i zakazy; 4. ‘niszczyć życie, karierę itp.’, np. Czy nie widzisz, że wyjeżdżając za granicę, łamiesz sobie karierę?; łamany - w użyciu przym., np. Nie mogła się z nikim porozumieć, ponieważ posługiwała się łamaną polszczyzną; łamana - w użyciu rzecz. matem. linia łamana.

łamaga
1. rzecz. ż., M.lp. ta łamaga, D.lp. łamagi, C.Ms.lp. łamadze, M.B.lm. te łamagi, D.lm. łamag; pot. iron. ‘kobieta niezdarna, niedołężna; w odniesieniu mężczyzny - z silnym zabarwieniem ekspr., np. Widziałeś, jaka z niej łamaga? Widziałeś, jaka z niego łamaga? 2. rzecz. m.os. odm. jak rzecz. ż., M.lp. ten łamaga, D.B.lp. łamagi, M.lm. te łamagi, D.B.lm. łamagów; pot. ‘mężczyzna niezdarny, gapowaty, niedołężny’, np. Widziałeś, jaki z niego łamaga?

łania
rzecz. ż., D.C.Ms.lp. łani, M.lm. łanie, D.lm. łań a. łani.

łapać
czas. niedok., łapię (nie: *łapę), łapie, łapią, łapał, łapaliśmy, łapali, łap, łapcie; 1. ‘chwytać, brać coś ręką a. przyrządem’, np. Siatką łapała kolorowe motyle, a ojciec na wędkę łapał ryby; 2. ‘zatrzymywać kogoś’, np. Wczoraj policja znowu łapała pijanych kierowców; 3. pot. ‘odczuwać dolegliwości, chorobę, jakieś doznania’, np. Od rana czułam, że łapie mnie jakieś przeziębienie.

łapać się
czas. niedok., łapię się (nie: *łapę się), łapie się, łapią się, łapał się, łapaliśmy się, łapali się, łap się, łapcie się; 1. forma zwrotna czas. łapać w zn. 1., np. Co chwilę łapała się barierki, ponieważ miała silne zawroty głowy; 2. ‘chwytać jeden drugiego’, np. Łapali się za ręce, aby utworzyć krąg taneczny; 3. pot. ‘brać się do czegoś, podejmować jakąś pracę’, np. Michał łapał się wszystkiego, co pozwoliło mu zarobić choć parę groszy. Uwaga: niepopr.: *łapać się różnych środków, sposobów itp., *łapać się za różne środki, sposoby itp., popr.: chwytać się, imać się różnych środków, sposobów itp., np. Monika *łapała się, popr.: chwytała się, wszystkich sposobów, aby uwolnić się od męża-sadysty; 4. ‘dostrzegać nagle w swoim postępowaniu coś, czego nie było się świadomym’, np. Władek często łapał się na tym, że nie słuchał, co żona do niego mówi.

łapu
capu - przysł.; pot. ‘pospiesznie, nieuważnie, bez namysłu’, np. Dlaczego wszystko robisz na łapu-capu?

łaskawy
przym., M.lm. r. m.os. łaskawi, st. wyż. łaskawszy; ‘przyjazny, życzliwy; okazujący łaskę; wielkoduszny’, np. Szef przyjął go z łaskawym uśmiechem. Uważam, że los był dla ciebie łaskawy. Przestarz. Proszę o łaskawe potraktowanie mojej prośby; łaskaw - tylko w funkcji orzecznika; ‘zwrot grzecznościowy, wyrażający prośbę, zachętę, propozycję’, np. Bądź łaskaw oddać mi te sto złotych.

łaskotać
czas. niedok., łaskoczę, rzad. łaskocę (nie: *łaskotam), łaskocze, rzad. łaskoce (nie: *łaskota), łaskoczą, rzad. łaskocą (nie: *łaskotają), łaskotałem, łaskotał, łaskotaliśmy, łaskotali, łaskocz (nie: *łaskotaj), np. Dziewczynka zanosiła się śmiechem, kiedy mama łaskotała ją pod pachami. Chłopiec łaskocze kota piórkiem. Uwaga: niepopr. zamiast ‘łechtać’, np. Komplementy dziewczyny *łaskotały, popr.: łechtały, jego męską próżność.

łasy
przym., M.lp. r. m.os. łasi, st. wyższy bardziej łasy; ‘łakomy na coś; żądny czegoś’, np. To polityk podatny na manipulację, łasy na najgłupszy nawet poklask.

łatwowierny
przym., M.lm. r. m.os. łatwowierni, st. wyż. bardziej łatwowierny, np. Trudno uwierzyć, że jest tyle łatwowiernych ludzi, którzy dają się oszukać różnym naciągaczom.

łatwy
przym., M.lm. r. m.os. łatwi, st. wyższy łatwiejszy, np. Negocjacje z jednym podmiotem czyniły rozmowy łatwiejszymi.

ława
rzecz. ż., D.lp. ławy, C.Ms.lp. ławie, M.lm. ławy, D.lm. ław; 1. ‘długie siedzenie na podpórkach’, np. Przed pałacem odpoczywaliśmy na długich, kamiennych ławach; 2. ‘niski, podłużny stół’, np. Tyle razy już prosiłam, abyś tę niewygodną ławę zamienił na normalny stół; 3. ‘miejsce w sądzie lub w sejmie’, np. Opozycja zasiadła w ławach po lewej stronie sali sejmowej.

łazanek
rzecz. m.nieżyw., zwykle w lm., D.lp. łazanka, C.lp. łazankowi, Ms.lp. łazanku, M.B.lm. łazanki, D.lm. łazanków; ‘rodzaj kluski’, np. Na kolację wigilijną w niektórych regionach Polski podaje się łazanki z makiem. Zob. łazanka.

łazanka
rzecz. ż., D.lp. łazanki, C.Ms.lp. łazance, M.lm. łazanki, D.lm. łazanek, np. Nie lubię łazanek, bo to takie kaloryczne kluchy. Zob. łazanek.

łazęga
1. rzecz. ż., M.lp. ta łazęga, D.lp. łazęgi, C.Ms.lp. łazędze, M.B.lm. te łazęgi, D.lm. łazęg; pot. iron. ‘kobieta lubiąca się włóczyć’; w odniesieniu mężczyzny - z silnym zabarwieniem ekspr., np. Widziałeś, jaka z niej okropna łazęga? Widziałeś, jaka z niego okropna łazęga? 2. rzecz. m.os. odm. jak rzecz. ż., M.lp. ten łazęga, D.B.lp. łazęgi, C.Ms.lp. łazędze, M.lm. te łazęgi, D.B.lm. łazęgów; pot. ‘mężczyzna lubiący sie włóczyć, łazić’, np. Widziałeś, jaki z niego łazęga?

łazienka
rzecz. ż., D.lp. łazienki, C.Ms.lp. łazience, M.lm. łazienki, D.lm. łazienek, np. Bartek golił się w łazience i radośnie podśpiewywał.

łaźnia
rzecz. ż., D.C.Ms.lp. oraz D.lm. łaźni, M.lm. łaźnie; ‘pomieszczenie lub budynek z urządzeniami do kąpieli w wodzie lub parze’, np. W wielu sanatoriach chorzy korzystają z łaźni parowych.

łącze
rzecz. n., zwykle w lm., D.lp. łącza, Ms.lp. łączu, M.lm. łącza, D.lm. łączy (nie: *łączów, nie: *łącz); ‘zespół środków techn. służących do przesyłania sygnałów elektrycznych’, np. Nie możemy dzisiaj oglądać telewizji, ponieważ nastąpiła jakaś awaria na łączach.