POMOCE DYDAKTYCZNE
lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
Aachen
[wym. achen], r.n., nieodm., ‘miasto w Niemczech, inaczej: Akwizgran (zob.)’.Aachen
Abdera
r.ż., D. Abdery, C.Ms. Abderze, B. Abderę, ’miasto w starożytnej Grecji’; przym. abderycki; mieszk. abderyta (D.B.lp. abderyty, Ms.lp. abderycie, M.lm. abderyci, D.B.lm. abderytów), abderytka.
Abisynia
[wym. abisyńja], r.ż., D.C.Ms. Abisynii, B. Abisynię, ‘państwo, dawna nazwa Etiopii’; przym. abisyński - w nazwach pisany wielką literą, np. Wyżyna Abisyńska; mieszk. Abisyńczyk, Abisynka.
Abudża
r.ż., D.C.Ms. Abudży, B. Abudżę, ‘miasto, stolica Nigerii’; przym. abudżyjski; mieszk. abudżyjczyk (M.lm. abudżyjczycy), abudżyjka.
Acapulco
[wym. akapulko], r.n., nieodm., ‘miasto w Meksyku’.
Achaja
r.ż., D.C.Ms. Achai, B. Achaję, ‘państwo, jedna ze starożytnych nazw Grecji’; przym. achajski; mieszk. Achajczyk (M.lmn. Achajczycy a. Achajowie blp., D.B.l.mn. Achajów), Achajka.
Aconcagua
[wym. akoηkaga], r.ż., D.C.Ms. Aconcagui, B. Aconcaguę, ‘szczyt w Andach’, np. Aconcaguę zdobyliśmy dopiero podczas trzeciej naszej wyprawy w Andy.
Adampol
r.m., D. Adampola, Ms. Adampolu, ‘miasto w Turcji’; przym. adampolski; mieszk. adampolanin (D.B.lp. adampolanina, Ms.lp. adampolaninie, M.l.mn. adampolanie, D.B.lmn. adampolan), adampolanka.
Addis Abeba
r.ż., Addis nieodm., D. Addis Abeby, Ms. Addis Abebie, ‘miasto, stolica Etiopii’, np. W zeszłym roku byłem w Addis Abebie. W tym roku znów pojadę do Addis Abeby. Przymiotnika i nazw mieszkańców nie tworzy się.
Aden
r.m., D. Adenu, C. Adenowi, Ms. Adenie, ’miasto w Jemenie’; przym. adeński - w nazwach pisany wielką literą, np. Zatoka Adeńska; mieszk. adeńczyk (M.lm. adeńczycy), adenka.
Adriatyk
[wym. adrjatyk], r.m., D.Ms. Adriatyku [wym. adrjatyku], C. Adriatykowi, ‘morze; odgałęzienie Morza Śródziemnego’; przym. adriatycki - w nazwach pisany wielką literą, np. Morze Adriatyckie.
Adyga
r.ż., D. Adygi, C.Ms. Adydze, B. Adygę, ‘rzeka we Włoszech’, np. Ostatni dzień wakacji spędzili na brzegu Adygi.
Afganistan
[wym. awganistan], r.m., D. Afganistanu, C. Afganistanowi, Ms. Afganistanie, ‘państwo w Azji, oficj. Islamskie Państwo Afganistanu’; przym. afgański - ‘dotyczący Afganistanu - państwa albo Afganów - narodu’ a. afganistański - ‘dotyczący Afganistanu - państwa’; mieszk. Afgan (D.B.lp. Afgana, Ms.lp. Afganie, M.lm. Afganowie, D.B.lm. Afganów) a. Afgańczyk (nie: *Afganistańczyk); (M.lm. Afgańczycy), Afganka.
Afryka
[wym. afryka, pot. dopuszcz. afryka], r.ż., D. Afryki, C.Ms. Afryce, B. Afrykę, ‘kontynent na półkuli południowej’; przym. afrykański; mieszk. Afrykanin (D.B.lp. Afrykanina, Ms.lp. Afrykaninie, M.lmn. Afrykanie, D.B.lmn. Afrykanów) a. rzad. Afrykańczyk (M.lm. Afrykańczycy), Afrykanka.
Agadir
r.m., D. Agadiru, C. Agadirowi, Ms. Agadirze, ‘miasto w Maroku’; przym. agadirski; mieszk. agadirczyk (M.lm. agadirczycy), agadirka.
Agra
r.ż., D. Agry, C.Ms. Agrze, B. Agrę, ‘miasto w Indiach’; przym. agryjski; mieszk. agryjczyk (M.lm. agryjczycy), agryjka.
Ajudah
r.m., D.Ms. Ajudahu, C. Ajudahowi, ‘masyw górski na Krymie’, np. Z wyprawy przywieźliśmy dużo zdjęć, najwięcej zrobionych na malowniczym Ajudahu.
Akra
r.ż., D. Akry, C.Ms. Akrze, B. Akrę, ‘miasto, stolica Ghany’; przym. akryjski; mieszk. akryjczyk (M.lm. akryjczycy), akryjka.
Akropol
r.m., D.Ms. Akropolu, C. Akropolowi; rzad. Akropolis [wym. akropolis] - r.ż., nieodm., ‘część miasta, osiedle położone na wzgórzu w starożtnej Grecji’, np. Byłem w zabytkowym Akropolu a. w zabytkowej Akropolis.
Akwitania
r.ż., D.C.Ms. Akwitanii, B. Akwitanię, ‘region we Francji’; przym. akwitański - w nazwach pisany wielką literą, np. Basen Akwitański, Nizina Akwitańska; mieszk. Akwitańczyk (M.lm. Akwitańczycy), Akwitanka.
Akwizgran
r.m., D. Akwizgranu, C. Akwizgranowi, Ms. Akwizgranie, ‘miasto w Niemczech, inaczej: Aachen (zob.)’; przym. akwizgrański; mieszk. akwizgrańczyk (M.lm. akwizgrańczycy), akwizgranka.
Alabama
r.ż., D. Alabamy, C.Ms. Alabamie, B. Alabamę, nieodm. tylko w połączeniu z wyrazami: stan, rzeka, ‘stan oraz rzeka w USA’, np. Mieszkam w Alabamie a. w stanie Alabama. Pływałem po Alabamie a. po rzece Alabama. - przym. i nazw mieszk. nie tworzy się.
Alaska
r.ż., D. Alaski, C.Ms. Alasce, B. Alaskę, nieodm. tylko w połączeniu z wyrazami: stan, półwysep, zatoka, ‘stan, półwysep oraz zatoka w USA’, np. Mieszkam na Alasce a. w stanie Alaska. W zeszłym roku objechałem całą Alaskę a. cały półwysep Alaska, przym. alaski a. rzad. alaskijski - w nazwach pisany wielką literą, np. Prąd Alaski; mieszk. Alaskanin (D.B.lp. Alaskanina, Ms.lp. Alaskaninie, M.lmn. Alaskanie, D.B.lmn. Alaskanów) a. rzad. Alaskijczyk (M.lm. Alaskijczycy), Alaskanka a. rzad. Alaskijka.
Albania
[wym. albańja], r.ż., D.C.Ms. Albanii, B. Albanię, ‘państwo w Europie, oficj. Republika Albanii’; przym. albański; mieszk. Albańczyk (M.lm. Albańczycy), Albanka.
Al
Basra - zob. Basra.
Od 1 września 2009 roku przepisy oświatowe nakładają na nauczycieli obowiązek realizowania dodatkowej godziny w ramach pensum nauczycielskiego. Grudniowy temat miesiąca pomoże odpowiedzieć na pytanie, jak przeprowadzić dodatkową godzinę i w jakim wymiarze?







