POMOCE DYDAKTYCZNE
lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
Antonina
r.ż., D.lp. Antoniny, C.Ms.lp. Antoninie, W.lp. Antonino, pot. Antonina, M.lm. Antoniny, D.lm. Antonin.
Antonioni
[wym. antońjoni], r.m., odm. jak przym.; Michelangelo [wym. mikelandżelo] Antonioni (1912-2007) - ‘włoski reżyser filmowy’; D.B. (Michelangela) Antonioniego, C. (Michelangelowi) Antonioniemu, N. (Michelangelem) Antonionim, Ms. (Michelangelu) Antonionim.
Antygona
r.ż., D. Antygony, C.Ms. Antygonie, B. Atygonę, W. Antygono; ‘postać w mitol. greckiej, córka Edypa i Jokasty, tytułowa bohaterka tragedii Sofoklesa’, np. Kiedy bracia Antygony giną we wzajemnej walce o tron ojca, ona nie poddaje się woli Kreona i uznając wyższość praw boskich nad ludzkimi, grzebie Polinika, za co zostaje żywcem zamurowana.
Anubis
r.m., D.B. Anubisa, C. Anubisowi, Ms.W. Anubisie, np. Boga Anubisa przedstawiano jako szakala albo człowieka z głową szakala lub dzikiego psa; ‘bóg zmarłych w mitol. egipskiej’.
Apacz
r.m., D.B. lp. Apacza, C.lp. Apaczowi, M.lm. Apacze, D.B.lm. Apaczów, r.ż. Apaczka, D.lm. Apaczek.
Apollinaire
[wym. apoliner], r.m., Guillaume [wym. gijom] Apollinaire (1880-1918) - ‘poeta francuski pochodzenia polskiego’; D.B. (Guillaume’a) Apollinaire’a [wym. apolinera], C. (Guillaume’owi) Apollinaire’owi [wym. apolinerowi], N. (Guillaume’em) Apollinaire’em, Ms. (Guillaumie) Apollinairze.
Apollo
(nie: *Apollin), r.m., D.B. Apolla a. Apollina, C. Apollowi a. Apollinowi, N. Apollem a. Apollonem, Ms. Apollu a. Apollonie, W. Apollo a. Apollonie; ‘bóg w mitol. greckiej’, np. Artemida z bliźniaczym bratem Apollem a. Apollinem należeli do najpotężniejszych bogów Olimpu. Tylko Apollo ‘amerykański statek kosmiczny’, D.B. Apolla, C. Apollowi, N. Apollem, Ms. Apollu, D.lm. Apollów. Uwaga: Wprowadzane jest też rozróżnienie Apollo a. Apollon ‘imię męskie’, D.B. Apolla a. Apollona.
Apollon
zob. Apollo
Apolonia
r.ż., D.C.Ms.lp. Apolonii, B.lp. Apolonię, N.lp. Apolonią, W.lp. Apolonio, pot. Apolonia, M.lm. Apolonie, D.lm. Apolonii.
Arafat
[wym. arafat a. arafat, nie: *arafat], r.m. D.B. Arafata [wym. arafata], C. Arafatowi, N. Arafatem, Ms. Arafacie, np. Izraelczykom trudno porozumieć się z Jasirem Arafatem; Jasir [wym. jas-ir] Arafat (1929-2004) - ‘polityk palestyński’.
Aragon
[wym. aragą a. aragon], r.m.; Louis [wym. lu-i] Aragon (1897-1982) - ‘pisarz francuski’; D.B. (Louis a. Louisa) Aragona, C. (Louis a. Louisowi) Aragonowi, N. (Louis a. Louisem) Aragonem, Ms. (Louis a. Louisie) Aragonie.
Archimedes
[wym. archimedes, nie: *archimedes], r.m., D.B. Archimedesa, C. Archimedesowi, Ms. Archimedesie; ‘uczony w starożytnej Grecji (ok. 287-212 p.n.e.)’, np. Historia i tradycja znają Archimedesa jako wynalazcę śruby wodnej i różnych machin obronnych.
Ares
r.m., D.B. Aresa, C. Aresowi, Ms.W. Aresie, np. Atrybutami Aresa były miecz i włócznia; ‘w mitol. greckiej bóg wojny’.
Argerich
[wym. archericz]; Marta Archerich (ur. 1941) - ‘pianistka argentyńska, zwy-ciężczyni konkursu Chopinowskiego’. Odmianie podlega tylko imię, nazwisko jest nieodm.
Argonauta
r.m., w lp. odm. jak rzecz. ż., w lm. jak m.os., D.lp. Argonauty, C.Ms.lp. Argonaucie, B.lp. Argonautę, W.lp. Argonauto, M.lm. Argonauci, D.B.lm. Argonautów; ‘bohaterowie w mitol. greckiej’, np. Argonautami nazywano Jazona i jego 50 towarzyszy wyprawy po złote runo.
Ariadna
r.ż., D. Ariadny, B. Ariadnę, C.Ms. Ariadnie; ‘postać w mitol. greckiej’, np. Tezeusz porzucił śpiącą Ariadnę na wyspie Naksos, gdzie odnalazł ją Dionizos.
Arkady
r.m., odm. jak przym., D.B.lp. Arkadego, C.lp. Arkademu, M.lm. Arkadowie, D.B.lm. Arkadych (nie: *Arkadów), np. Arkady Fiedler (1894-1985) - ‘znany pisarz powieści przygodowych’.
Armstrong
[wym. armstroŋk], r.m., D.B. Armstronga [wym. armstroŋga], Ms. Armstrongu; np. 1. Louis [wym. lu-is] Armstrong (1900-1971) - ‘znany jazzman amerykański’; 2. Neil [wym. nil] Armstrong (ur. 1930) - ‘astronauta amerykański’.
Arsen Lupin
[wym. arsę lüpę a. arsen lipen], r.m., Lupin - możliwe nieodm., D.B. Arsena Lupina a. Arsena Lupin, C. Arsenowi Lupinowi a. Arsenowi Lupin, Ms. Arsenie Luponie a. Arsenie Lupin; ‘bohater powieści Maurice’a Leblanca’.
Artemida a. Artemis
r.ż., D. Artemidy, C.Ms. Artemidzie; forma oboczna Artemis ← greckiej Ártemis, r.ż., nieodm.; ‘w mitol. greckiej bogini łowów, siostra Appolina’.
Artemis
zob. Artemida
Artur
r.m., D.B.lp. Artura, C.lp. Arturowi, Ms.W.lp. Arturze, M.lm. Arturowie, D.B.lm. Arturów.
Aryjczyk
r.m., D.B.lp., Aryjczyka, M.lm. Aryjczycy, D.B.lm. Aryjczyków, r.ż. Aryjka.
Arystofanes
r.m., D.B. Arystofanesa, C. Arystofanesowi, Ms.W. Arystofanesie; ‘komediopisarz grecki (ok. 445-ok. 385 p.n.e)’.
Arystoteles
[wym. arystoteles a. arystoteles], D.B. Arystotelesa [wym. arystotelesa], Ms.W. Arystotelesie; przym. arystotelesowski, rzad. arystotelesowy; ‘filozof w starożytnej Grecji (384-322 p.n.e.)’.
Od 1 września 2009 roku przepisy oświatowe nakładają na nauczycieli obowiązek realizowania dodatkowej godziny w ramach pensum nauczycielskiego. Grudniowy temat miesiąca pomoże odpowiedzieć na pytanie, jak przeprowadzić dodatkową godzinę i w jakim wymiarze?









