Login:
Hasło:
rejestracja
Szukaj:
O nas / Kontakt
Wpisz szukane hasło:  


lub znajdź hasła zaczynające się od litery:
ABCĆDEFGHIJKLŁMNOPQRSŚTUVWYZŻ
Ž

Sabała
r.m., odm. jak rzecz. ż., D. Sabały, B. Sabałę, C.Ms. Sabale, N. Sabałą; ‘bajarz tatrzański’, np. Opowieści Sabały publikowano, a on sam był tematem wielu wspomnień.

Sacharow
r.m., D.B. Sacharowa, C. Sacharowowi (nie: *Sacharowi), N. Sacharowem, Ms. Sacharowie; Andriej Sacharow (1921-1989) - ‘radziecki fizyk jądrowy, działacz polityczny, laureat pokojowej Nagrody Nobla’, np. Za odmówienie prowadzenia badań nuklearnych pozbawiono Sacharowa wszystkich tytułów.

Sachs
[wym. zaks], r.m., D.B. Sachsa, C. Sachsowi, Ms. Sachsie; m.in. 1. Hans Sachs (1494-1576) - ‘poeta niemiecki; 2. Jeffrey David [wym. dżefrej dejwid] Sachs (ur. 1954) - ‘ekonomista amerykański’, np. Przedmiotem badań Sachsa są m.in. powiązania między poziomem zdrowia a rozwojem krajów, globalizacja, transformacje gospodarcze.

Sadat
r.m., D.B. Sadata, C. Sadatowi, N. Sadatem, Ms. Sadacie; Anwar as-Sadat (1918-1981) - ‘polityk egipski’.

Saddam Husajn
r.m., D.B. Saddama Husajna, C. Saddamowi Husajnowi, N. Saddamem Husajnem, Ms. Saddame Husajnie; ‘polityk iracki (1937-2006)’.

Sade
[wym. sad], r.m., z imieniem lub innym wyrazem możliwe nieodm.; Donatien de [wym. donatię dö a. donatjen de] Sade (1740-1814) - ‘pisarz francuski’; D.B. de Sade’a a. (Donatiena) Sade, C. de Sade’owi a. (Donatienowi) Sade, N. de Sade’em a. (Donatienem) de Sade, Ms. de Sadzie a. (Donatienie) Sade, np. Nie wiadomo, co działo się z Różą Keller w domu de Sade’a. Od nazwiska de Sade’a pochodzi nazwa sadyzm, określająca jedno z zaburzeń seksualnych.

Safo
zob. Safona

Safona a. Safo
r.ż.; ‘największa poetka grecka (VII-VI w. p.n.e.); D. Safony, C.Ms. Safonie, B. Safonę, N. Safoną. Uwaga: Obie postaci M. mają w przypadkach zależnych takie same formy, np. Mało wiadomo o życiu Safony, a jeszcze mniej o jej śmierci.

Sagan
[wym. sagã], r.ż., nieodm.; Françoise [wym. frãsłas] Sagan (1935-2004) - ‘pisarka franuska’, np. Dorobek literacki Françoise Sagan liczy ponad 40 powieści i sztuk teatralnych.

Saint
Exupéry - [wym. sęt-egzüperi a. sęt-egz-iperi], r.m., Sant - nieodm., Exupéry - odm. jak przym.; z imieniem lub innym wyrazem możliwa nieodm.; Antoine [wym. ãtłan] Saint-Exupéry (1900-1944) - ‘pisarz francuski’; D.B. (Antoine’a) Saint-Exupéry’ego, C. (Antoine’owi) Saint-Exupéry’emu, N. (Antoine’em) Saint-Exupérym, Ms. (Antoinie) Saint-Exupérym, np. „Mały Książę” to najbardziej znany utwór Saint-Exupéry’ego a. Antoine’a Saint-Exupéry.

Saint
Laurent - [wym. sent-lorent], r.m., Sant - nieodm., Laurent - odm. jak rzecz. r.m., D.B. Saint-Laurenta, C. Saint-Laurentowi, Ms. Saint-Laurencie, np. Najpiękniejsze kreacje Saint-Laurenta pokazano w Paryżu.

Saint
Saëns - [wym. sę-sãs], r.m., Saint - nieodm.; Camille [wym. kamil] Saint-Saëns (1835-1921) - ‘kompozytor francuski’; D.B. (Camille’a) Saint-Saënsa [wym. sę-sãsa a. sen-sansa], C. (Camille’owi) Saint-Saënsowi, Ms. (Camille’u) Saint-Saënsie, np. Oprócz muzyki zajmowały Saint-Saënsa astronomia, astrologia, biologia i poezja.

Saint
Simon - [wym. sę-s-imą a. sę-s-imon], r.m., Saint - nieodm.; Claude [wym. klod] Saint-Simon (1675-1755) - ‘pamiętnikarz francuski’; D.B. (Claude’a) Saint-Simona, C. (Claude’owi) Saint-Simonowi, Ms. (Claudzie) Saint-Simonie.

Salinger
[wym. salindżer], r.m.; Jerome [wym. dżerom] Salinger (ur. 1919) - ‘pisarz amerykański’; D.B. (Jerome’a) Salingera, C. (Jerome’owi) Salingerowi, Ms. (Jeromie) Salingerze, np. Powieść „Buszujący w zbożu” przyniosła Salingerowi sławę, od której uciekł do niewielkiej miejscowości.

Salomea
r.ż., D.C.Ms.lp. Salomei, B.lp. Salomeę, N.lp. Salomeą, W.lp. Salomeo (nie: *Salomejo), pot. Salomeo, M.B.lm. Salomee (nie: *Salomeje), D.lm. Salomei, C.lm. Salomeom (nie: *Salomejom), N.lm. Salomeami (nie: *Salomejami), Ms.lm. Salomeach (nie: *Salomejach).

Salomon
(nie: *Salamon), r.m., D.B. Salomona, C. Salomonowi, N. Salomonem, Ms. Salomonie; ‘postać biblijna, król Izraela’, np. Na lata panowania Salomona przypada największa świetność Izraela.

Sałtykow
Szczedrin - r.m.; Michał a. Michaił Sałtykow-Szczedrin (1826-1889) - ‘pisarz rosyjski’; D.B. (Miachała a. Michaiła) Sałtykowa-Szczedrina, C. (Michałowi a. Michaiłowi) Sałtykowi-Szczedrinowi, Ms. (Michale a. Michaile) Sałtykowie-Szczedrinie, np. Debiut literacki Sałtykowa-Szczedrina przypadł na 1847 rok.

Samarytanin
r.m., D.B.lp. Samarytanina, C.lp. Samarytaninowi, N.lp. Samarytaninem, Ms.lp. Samarytaninie, M.lm. Samarytanie, D.B.lm. Samarytan; r.ż. Samarytanka; ‘członek grupy etniczno-religijnej w Palestynie; postać z Biblii’, frazeol. miłosierny samarytanin - człowiek miłosierny, bezinteresownie pomagający.

Sancho Pansa
[wym. sanczo pansa, nie: *pancza], r.m., Sancho - nieodm., Pansa - odm. jak rzecz. r.ż., D. Sancho Pansy, C.Ms. Sancho Pansie, B. Sancho Pansę, N. Sancho Pansą; ‘bohater powieści Cervantesa „Don Kichote”’.

Sand
[wym. sãt a. sant] - r.ż., nieodm.; George Sand (1804-1876) - ‘francuska pisarka’ np. Głośny był romans Fryderyka Szopena z George [wym. żorż] Sand.

Santana
r.m., odm. jak rzecz. r.ż.; Carlos [wym. karlos] Santana (ur. 1947) - ‘meksykański muzyk rockowy, gitarzysta’; D. (Carlosa) Santany, B. (Carlosa) Santanę, C. (Carlosowi) Santanie, Ms. (Carlosie) Santanie, np. Na początku lat 60. rodzina Santanów wyemigrowała do Kalifornii. Dyskografia Carlosa Santany jest niezwykle bogata i urozmaicona.

Sapieha
r.m., w lp. odm. jak rzecz. r.ż., w lm. jak rzecz. m.os., D.lp. Sapiehy, C.Ms.lp. Sapiesze a. Sapieże, B.lp. Sapiehę, N.lp. Sapiehą, M.lm. Sapiehowie, D.B.lm. Sapiehów; ‘magnacki ród książęcy pochodzenia litewskiego’.

Sapir
r.m.; Edward Sapir (1884-1939) - ‘językoznawca amerykański’; D.B. (Edwarda) Sapira, C. (Edwardowi) Sapirowi, Ms. (Edwardzie) Sapirze, np. Zgodnie z hipotezą Sapira-Whorfa, każdy język determinuje w specyficzny sposób postrzeganie rzeczywistości przez jego użytkowników.

Sarandon
[wym. sarandon], r.ż., nieodm.; Susan Sarandon (ur. 1946) - ‘aktorka amerykańska’.

Sarbiewski
r.m., odm. jak przym.; D.B.lp. Sarbiewskiego, C.lp. Sarbiewskiemu, N.Ms.lp. Sarbiewskim, M.lm. Sarbiewscy, D.B.Ms.lm. Sarbiewskich, np. Maciej Kazimierz Sarbiewski (1595-1640) - ‘polski poeta’, np. Władysław Tatarkiewicz nazwał Sarbiewskiego „pierwszym Polakiem w dziejach estetyki”.


1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8      


Od 1 września 2009 roku przepisy oświatowe nakładają na nauczycieli obowiązek realizowania dodatkowej godziny w ramach pensum nauczycielskiego. Grudniowy temat miesiąca pomoże odpowiedzieć na pytanie, jak przeprowadzić dodatkową godzinę i w jakim wymiarze?
czytaj więcej


pomoce dydaktyczne